Αναμνήσεις του Δημήτρη Στεργίου από τον εορτασμό των Τριών Ιεραρχών στο Γυμνάσιο της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου με ομιλητή, ως μαθητή, την ταπεινότητά μου, και μερικές σημερινές θρηνώδεις σκέψεις από την αποδημητική και καταστροφική για την ψυχή και την προσωπικότητα των νέων παιδιών διαδικασία, καθώς πέρα από τις παραινέσεις για τον ανθρωποπλαστικός, δημιουργικό και πνευματικό ρόλο, που οραματίστηκαν οι φωτισμένοι Ιεράρχες μελετώντας όλους τους αρχαίους ΄Ελληνες συγγραφείς, διαλύουν και τις γνωστές πομφόλυγες για χρηστή διοίκηση, ισότητα, ισονομία, κράτος δικαίου, φορολογία, «ευάλωτους»…
Η νέα στεγνή εγκύκλιος της υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφίας Ζαχαράκη για το περιεχόμενο του εορτασμού των Τριών Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου 2026) στα σχολεία, πήγε την ταπεινότητά μου …65 χρόνια πίσω. «Βρέθηκα» στην αίθουσα εκδηλώσεων του Γυμνασίου της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου, όπου μέτρησα την περιπέτεια και της εορτής αυτής κυρίως μετά το 2015, με την κατάργησή της ως αργίας, και τον υποκριτικό συμβιβασμό μετά το 2020, με τη θέσπισή» της ως … «ημιαργίας» ή … τίποτα! Τότε, εκεί στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, στις 30 Ιανουαρίου του 1961, η Εορτή των Τριών Ιεραρχών, ήταν αργία για μαθήματα, αλλά μια πραγματικά θρησκευτική, πνευματική σχολική γιορτή με περίλαμπρες εκδηλώσεις για παρακαταθήκες προς τους νέους, τους μαθητές.
Υπενθυμίζεται ότι η Εορτή των Τριών Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου) καθιερώθηκε επισήμως ως σχολική εορτή της Παιδείας και των Γραμμάτων στην Ελλάδα το 1856, με τον προσδιορισμό της ως ημέρας για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης όχι με τη σημασία κλειστών σχολείων και καθισιού, αλλά με εκδηλώσεις, κυρίως ομιλίες, στα σχολεία για τους Τρεις Ιεράρχες, τους Αγίους Βασίλειο, Γρηγόριο τον Θεολόγο και Ιωάννη τον Χρυσόστομο με νόμους, διατάγματα και εγκυκλίους να ρυθμίζουν το περιεχόμενο της «αργίας» αυτής.
Η πλήρης απαξίωση του εορτασμού των Τριών Ιεραρχών από την Πολιτεία, δηλαδή της σχολική εορτής των Γραμμάτων και της Παιδείας έγινε κυρίως μετά το 2015, όταν με διάταξη σε προεδρικό διάταγμα η προσδιορισθείσα ως αργία η ημέρα αυτή σήμανε και λουκέτο στα σχολεία. Συγκεκριμένα, με τη διάταξη αυτή δεν θα πραγματοποιούνταν οι εκδηλώσεις στα σχολεία, η ημέρα των Τριών Ιεραχών είναι αργία, δηλαδή θα είναι κλειστά τα σχολεία, ενώ, παράλληλα προβλεπόταν κατάργηση της διάταξη που προέβλεπε εορταστικές εκδηλώσεις στις 30 Ιανουαρίου, εορτή των Τριών Ιεραρχών!
Τότε, με αφορμή την κατάργηση της αργίας των Τριών Ιεραρχών στα σχολεία και την καθιέρωσή αυτής της ημέρας ως ημέρα εορτής, η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ), με ανακοίνωσή της αντέδρασε τονίζοντας τα εξής :
« Με αφορμή την επικείμενη γιορτή των τριών ιεραρχών, το ΔΣ της ΟΛΜΕ εκτιμά ότι πρέπει η ημέρα των Τριών Ιεραρχών να χαρακτηριστεί ως αργία, όπως ίσχυε προηγουμένως (ΦΕΚ 161/13/7-1998), με την πρόβλεψη για εκδηλώσεις εκπαιδευτικού - ιστορικού και πολιτιστικού περιεχομένου, με απόφαση των Συλλόγων Διδασκόντων και να αποσυρθεί η προηγούμενη ΥΑ (Φ. 7/398/111816/Γ1/16-7-2014)»
Το 2020, η τότε υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως ανακοίνωσε ότι η σχολική αργία για την ημέρα των Τριών Ιεραρχών καταργείται με διάταξη που κατέθεσε στη Βουλή και η οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωσή της πρόβλεπε τα ακόλουθα:
«Η 30ή Ιανουαρίου κάθε έτους, ημέρα της θρησκευτικής των Τριών Ιεραρχών, παύει να συμπεριλαμβάνεται στις ημέρες σχολικής αργίας. Αποκαθίσταται ως ημέρα πραγματοποίησης εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμή των Μεγάλων αυτών Πατέρων αλλά και της Παιδείας, καθώς και των μετόχων της εκπαιδευτικής διαδικασίας, εκπαιδευτικών και μαθητών. Οι εκδηλώσεις αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν θρησκευτικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικά με την προβολή του κοινωνικού και παιδαγωγικού έργου των Μεγάλων Πατέρων και της εν γένει προσφοράς τους στην Εκπαίδευση και τα Γράμματα. Η εν λόγω ρύθμιση καταλαμβάνει τόσο την Πρωτοβάθμια όσο και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση δημόσια και ιδιωτική, έτσι ώστε ο τρόπος εορτασμού της συγκεκριμένης θρησκευτικής και σχολικής εορτής να είναι καθολικός και ενιαίος».
Μεγάλα λόγια που επανέλαβε σε εγκύκλιό της και η τότε υφυπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη (σήμερα είναι υπουργός Παιδείας):
«Εν όψει σχετικής νομοθετικής ρύθμισης, σας ενημερώνουμε ότι την 30η Ιανουαρίου, ημέρα εορτασμού των Τριών Ιεραρχών, στις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης δεν θα διεξαχθεί διδασκαλία μαθημάτων, αλλά θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις και δραστηριότητες σχετικές με το περιεχόμενο της συγκεκριμένης γιορτής, δηλαδή την προσφορά των Τριών Ιεραρχών στα Γράμματα. Επιπλέον, τη συγκεκριμένη μέρα δύναται να πραγματοποιηθεί εκκλησιασμός, κατά την κρίση του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών και εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν».
Ωστόσο, «πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι» πολλάκις ηπηρνήθησαν αμφότερες την παραπάνω ανακοίνωσή τους, καθώς με τον Νόμο 4653/2020 (ΦΕΚ 12 Τεύχος Α 24 Ιανουαρίου 2020), με τον οποίο τροποποιήθηκεστο παραπάνω προεδρικό διάταγμα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, θεσπίστηκε η ημέρα αυτή να είναι … μεσοβέζικη, δηλαδή και … «αργία» (δύο ώρες εορταστικές εκδηλώσεις) και όχι … αργία (κανονικό ωράριο μαθημάτων). Δηλαδή, και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ για να μη μείνει κανένας («προοδευτικός», «δημοκρατικός», «άθεος», «δεξιός», «μεσαιωνικός», «χριστιανός», «θεολόγος» κλπ) … παραπονούμενος!
Τα ίδια ακριβώς με «λίγα απ΄όλα» (λίγη αργία, λίγη ημιαργία, λίγη … αλλεργία προς τη γιορτή, λίγη … τίποτα!) επαναλαμβάνονται λίγες ημέρες πριν από την Εορτή των Τριών Ιεραρχών στα σχολεία και το 2021,το 2022,το 2023, το 2024, το 2025 και το 2026 από την ίδια υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη. Συγκεκριμένα, με τη νέα Εγκύκλιο η σημερινή υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ενημερώνει ότι «την 30η Ιανουαρίου, ημέρα εορτασμού των Τριών Ιεραρχών, στις σχολικές μονάδες (δημόσιες και ιδιωτικές) Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης πραγματοποιούνται εκκλησιασμός και εορταστικές εκδηλώσεις για την προσφορά των Τριών Ιεραρχών στα Γράμματα, η διάρκεια των οποίων θα είναι τουλάχιστον δύο (2) ώρες. Κατά τα λοιπά θα τηρηθεί το Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων της ημέρας».
Προέταξα όλα αυτά για την περιπέτεια της εορτής, διότι κατά τη σημερινή «επίσκεψή» μου στην απέραντη αίθουσα εκδηλώσεων του (τότε) εξαταξίου Γυμνασίου της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου θυμήθηκα ότι τότε η 30η Ιανουαρίου δεν ήταν μια απλή ημέρα αργίας, αλλά μια ημέρα γιορτής της παιδείας και των γραμμάτων, ήταν η ημέρα που τιμούσαμε και γιορτάζαμε τους τρεις μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας μας, τον Μεγάλο Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Οι τρεις αυτοί μεγάλοι Ιεράρχες πέτυχαν τον συνδυασμό και τη σύνθεση του οικουμενικού ελληνικού πνεύματος με το κήρυγμα της χριστιανικής αγάπης, της αρχαίας ελληνικής ή αλλιώς κλασικής παιδείας με τη χριστιανική πίστη και παράδοση, ήταν επιφανείς άγιοι και θεολόγοι της χριστιανικής θρησκείας, προστάτες των γραμμάτων και των μαθητών.
 |
Το κτίριο του (τότε εξαταξίου) Γυμνασίου της Παλαμαϊκής
Σχολής Μεσολογγίου (1961), όπου στην απέραντη αίθουσα στο ισόγειο
διοργανώνονταν τακτικά σημαντικές πνευματικές εκδηλώσεις (σήμερα έτοιμο να
καταρρεύεσει!) |
Στιγμιότυπα από την Εορτή των Τριών Ιεραρχών στο Μεσολόγγι το 1961
Θυμήθηκα, λοιπόν, (μαθητής τότε) ότι διοργανώνονταν πολλές πνευματικές εκδηλώσεις στο ισόγειο του κτιρίου του Γυμνασίου της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου. Μια από αυτές τις εκδηλώσεις ήταν κι εκείνη κατά την Εορτή των Τριών Ιεραρχών, κατά την οποία δεν γίνονταν μαθήματα, αλλά βρισκόμασταν όλοι οι μαθητές στα σχολεία μας παρακολουθώντας σχετικές ομιλίες των καθηγητών μας.
Θυμήθηκα ότι οι ομιλίες και οι διάφορες άλλες εκδηλώσεις πραγματοποιούνταν στο ισόγειο του κτιρίου, όπου, μετά το άνοιγμα των κινητών χωρισμάτων των αιθουσών διδασκαλίας, δημιουργούνταν μια τεράστια αίθουσα! Θυμάμαι ότι η Εορτή των Τριών Ιεραρχών στις 30 Ιανουαρίου είχε εξελιχθεί σε μια σημαντική μαθητική, πνευματική και κοινωνική εκδήλωση στο Μεσολόγγι. Η τεράστια αίθουσα στο ισόγειο του κτιρίου του Γυμνασίου κατακλυζόταν από πλήθος κόσμου, που αποτελούνταν από πνευματικούς, επαγγελματικούς, επιχειρηματικούς και άλλους φορείς της πόλης, από τις τοπικές αρχές και εκπροσώπους θεσμών και, φυσικά, από γονείς των μαθητών. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιελάμβανε ομιλίες που είχαν ως θέμα τους τρεις Ιεράρχες.
Από την αλληλογραφία μου με τον αείμνηστο πατέρα μου προκύπτει ότι για την εκδήλωση των Τριών Ιεραρχών του 1961, ο αείμνηστος γυμνασιάρχης Παναγιώτης Κρήτας με όρισε ως ομιλητή με θέμα «Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος ως αγωνιστής του ηθικού βίου και μάρτυς της χριστιανικής αγάπης». Είχαν προηγηθεί, ύστερα από πρόταση του γυμνασιάρχη μου, ομιλίες μου στην ίδια αίθουσα και σε άλλες εκδηλώσεις για τον Αδαμάντιο Κοραή,(ύστερα από πρόταση του γυμνασιάρχη μου), για το «Γιοφύρι της Άρτας», ύστερα από πρόταση και οργάνωση της καθηγήτριας αρχαίων και νέων ελληνικών αείμνηστης Ελένης Λαμπίρη (σε δική μου παραλλαγή και με δικούς διδακτικούς συμβολισμούς!)
 |
| Το εξώφυλλο της ομιλίας μου ως μαθητή του Γυμνασίου της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου στην πραγματική πνευματική Εορτή των Τριών Ιεραρχών στις 30 Ιανουαρίου του 1961! |
Η ομιλία αυτή, η οποία αποτελούνταν από 14 σελίδες, έγινε ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου. Παραθέτω από την ομιλία μου αυτή (στην τότε καθαρεύουσα) την εισαγωγή:
«Εις εκ των τριών μεγίστων φωστήρων της ημετέρας Εκκλησίας, οίτινες ανεδείχθησαν ως οι κατ΄ εξοχήν διδάσκαλοι και δια των κηρυγμάτων και των έργων φιλανθρωπίας προσείλκυσαν πολλούς εις τους κόλπους της Εκκλησίας, είναι ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος…».
Κι έκλεισα την ομιλία μου αυτή ως μαθητή της έκτης τάξης του Γυμνασίου της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου ως εξής:
«Τω όντι, υπήρξε μέγας, υπήρξε μοχλός κινών το όλον χριστιανικόν οικοδόμημα, ρυθμίζων, ελέγχων, νουθετών, διδάσκων την χριστιανική ηθικήν, ενθαρρύνων, παρηγορών και, τέλος, αγγέλλων την συγνώμην. Απέβη δ΄ ούτως μέγας, σοφός των του Θεού απορρήτων, υποφήτης και οφθαλμός της εν Βυζαντίω και πάσης εκκλησίας , θεοφόρος και πάνσοφος και έτι «μέγας της οικουμένης διδάσκαλος», ο καθοδηγών αυτήν εν τη αμηχανία και ο συμβουλεύων εν τοις κινδύνοις και χαλεποίς καιροίς»
Θυμάμαι ότι το τέλος της ομιλίας μου συνοδεύτηκε από ένα εκκωφαντικό και παρατεταμένο χειροκρότημα με αποδέκτες των συγχαρητηρίων τον γυμνασιάρχη και τους καθηγητές μου.
Αντιλαμβάνεσθε ότι με το ζόρι συγκρατούσα τη συγκίνησή μου και, ταπεινότατα, τη χαρά μου και το δέος που ένιωθα από μια λαοθάλασσα ακροατών στην απέραντη αίθουσα εκδηλώσεων του Γυμνασίου της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου.
Αλλά, πέρα από τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο του οποίου τις διδαχές προσπάθησα ως μαθητής να παρουσιάσω στην παραπάνω ομιλία μου και οι άλλοι δύο άγιοι Πατέρες αναδείχθηκαν, επιπροσθέτως, και απαράμιλλοι παιδαγωγοί, καθώς οι συμβουλές και οι παραινέσεις τους προς τους γονείς, τους νέους και τους δασκάλους παραμένουν επίκαιρες μέχρι σήμερα. Και για τον λόγο αυτόν όλοι σχεδόν οι προηγούμενοι και, φυσικά, και οι σημερινοί τάχα «επιμελητές» της παιδείας (δεν έχουν καμιά σχέση με εκείνον που περιγράφει ο Πλάτων στους Νόμους!) απαξιώνουν την εορτή αυτή, διότι οι διδαχές και των Τριών Ιεραρχών αποτελούν κάρφος στα μάτια τους και τρομερό φόβο παρεξήγησης από τους εκείνους που χαρακτήριζαν επί δεκαετίες ως «εθνοκεντρική» (τόσο κακό έκανε και κάνει;) την ελληνική παιδείκα, όπως προκύπτει από Ενδέκατο Κεφάλαιο του τελευταίου βιβλίου μου «2081: Ελλάς χωρίς Έλληνες», που αφορά την άλωση της ελληνικής παιδείας καθώς και τις διδαχές των Τριών Ιεραρχών προς τους νέους, οι οποίες κάποτε διδάσκονταν στα σχολεία, αλλά στη συνέχεια καταργήθηκε συστηματικά και μεθοδικά, όπως και άλλα ενοχλητικά κείμενα από την ελληνική κλασική γραμματεία .
Σε επίρρωση της παραπάνω μελαγχολικής διαπίστωσης παραθέτω την τελευταία παράγραφο του κεφαλαίου με τίτλο «Τα περί παιδείας διδάγματα των Τριών Ιεραρχών και η σημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα» του βιβλίου του «Χριστιανική και Ελληνική Πνευματικότητα» του καθηγητή Γεωργίου Μπαμπινιώτη, η οποία αποτελεί θρήνο για το σημερινό κατάντημα των γονιών, της παιδείας και των νέων. Διαβάστε την: «Αν συγκρίνει κανείς την παιδεία που προτείνουν οι σοφοί Ιεράρχες με τη σημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα, τουλάχιστον στην Ελλάδα, όπου η διδασκαλία των χριστιανικών αξιών και των αρχών του Ευαγγελίου από τη μια μεριά έχουν συμπιεσθεί σ’ ένα συχνά αποστεωμένο και σχολαστικό-πληροφοριακό μάθημα Θρησκευτικών, στριμωγμένο κάπου στο σχολικό πρόγραμμα και υπό συνεχή συρρίκνωση, κι από την άλλη μεριά, αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι οργιάζει σε όλα τα τηλεοπτικά προγράμματα ό,τι άμεσα και δραστικότατα καταργεί μέσα σε λίγα λεπτά αυτά που ο δάσκαλος στο σχολείο και ο παπάς στην Εκκλησία αγωνίζονται να χτίσουν στην ψυχή των παιδιών, αν συνειδητοποιήσει κανείς τη λειτουργία και τις επιπτώσεις αυτής της αποδομητικής και σχιζοφρενικής (για την ψυχή και την προσωπικότητα των νέων παιδιών) διαδικασίας, τότε θα καταλάβει αν η Παιδεία στις μέρες μας μπορεί να επιτελέσει τον ανθρωποπλαστικό και δημιουργικό ρόλο που οραματίστηκαν οι φωτισμένοι Ιεράρχες. Στην ερώτηση πώς θεραπεύεται αυτή η κατάσταση, η απάντηση είναι, νομίζω, μία: ο τρώσας και ιάσεται…»
Γιατί, λοιπόν, απαξιώθηκε ο εορτασμός αυτός της παιδείας, των γραμμάτων, του πνεύματος, των νέων, των γονικών, των μαθητών ; Ιδού η απάντηση:
-Διότι στα έργα του Μεγάλου Βασιλείου παρελαύνουν όλοι οι μεγάλοι στοχαστές της αρχαιότητος, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, οι Στωικοί, ο Πλούταρχος, ο Πλωτίνος και ο Όμηρος, του οποίου μελέτησε και ανέλυσε την «Οδύσσεια» και άλλοι. Ο Μέγας Βασίλειος στην περίφημη πραγματεία του «Πρὸς τοὺς νέους, ὅπως ἂν ἐξ ἑλληνικών ὠφελοῖντο λόγων», η οποία διδάσκονταν στα σχολεία, αλλά καταργήθηκε με τη Μεταρρύθμιση Γ. Παπανδρέου - Ε. Παπανούτσου το 1964, γράφει ότι «πᾶσα μὲν ἡ ποίησις τῷ Ὁμήρῳ ἀρετῆς ἐστιν ἔπαινος, καὶ πάντα αὐτῷ πρὸς τοῦτο φέρει ὅ τι μὴ πάρεργον» (κεφ. 4), ότι η ομηρική «Οδύσσεια» μοιάζει να είναι γεμάτη από «μυστικούς συμβολισμούς», ότι ο ίδιος ο Οδυσσέας συνιστά αλληγορία ή μάλλον «τύπο» (προτύπωση), του αγωνιζόμενου Χριστιανού, που αποζητά την επιστροφή του στην Ιθάκη (τον απολεσθέντα παράδεισο), ότι από πλευράς εκείνων που έχουν παραμείνει στην Ιθάκη (Πηνελόπη, Τηλέμαχος και πιστοί δούλοι του Οδυσσέα), ο Οδυσσέας συνιστά τύπο του Χριστού, τον οποίο αναμένουν με αγωνία, διότι μόνο ο ερχομός Του θα τους λυτρώσει από την επιβουλή των δαιμονικών εχθρών (μνηστήρων), αλλά, αυτά δεν λέγονται ούτε γράφονται σε σχολικά βιβλία!
-Διότι ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, γνωστός και με το προσωνύμιο «θεολόγος», ήταν, μεταξύ πολλών άλλων, σφοδρός οπαδός των γραμμάτων και, εκτός από εξαιρετικός θεολόγος, υπήρξε και πολύ καλός ποιητής, αφού έγραψε αρκετά ποιήματα με θεολογικά και ηθικά θέματα. Αναδείχθηκε απαράμιλλος χειριστής της αττικής διαλέκτου, μεγάλος ποιητής και συγγραφέας και σαγηνευτικός ομιλητής. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος εξαίρει την αξία της αρχαίας ελληνικής παιδείας, συμβουλεύοντας τους νέους της εποχής του να διαβάζουν τα πάντα.
-Διότι, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο τρίτος των Μεγάλων Ιεραρχών, διετέλεσε πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και αφιέρωσε τη ζωή του στην ανάπτυξη της φιλανθρωπίας (τα ημερήσια συσσίτια που οργάνωσε έτρεφαν 7.000 ανθρώπους). Είχε μεγάλη φιλοσοφική κατάρτιση, διότι είχε σπουδάσει στην Αντιόχεια κοντά στους φημισμένους φιλοσόφους Ανδραγάθιο και Λιβάνιο. Αμέσως μετά τις σπουδές του άσκησε το δικηγορικό επάγγελμα και αναδείχθηκε «δεινὸς εἰς τὸ λέγειν καὶ πείθειν». Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους ρήτορες όλων των εποχών. Έλαβε το προσωνύμιο «Χρυσόστομος» για την ευγλωττία του και την καλλιέπεια των λόγων του.
-Διότι, οι τρεις Ιεράρχες, διαθέτοντας οι ίδιοι ευρύτατη παιδεία, ήταν φυσικό, περισσότερο από όλους τους άλλους Πατέρες της Εκκλησίας, να συλλάβουν τη σημασία της Παιδείας για τον άνθρωπο και μάλιστα για τον “νέο άνθρωπο” της εποχής τους, τον χριστιανό άνθρωπο. Κι επειδή γι’ αυτούς Παιδεία δεν σημαίνει … κατάκτηση γνώσεων αλλά καλλιέργεια της ανθρώπινης ψυχής, ως κύριος σκοπός της Παιδείας προσδιορίζεται η αγωγή των νέων παιδιών: «Τέχνη τεχνῶν καὶ ἐπιστήμη ἐπιστημῶν φαίνεταί μοι, ἄνθρωπον ἄγειν, τὸ πολυτροπώτατον ζῶον καὶ ποικιλώτατον», θα πει ο Γρηγόριος Ναζιανζινός.
Διότι διαλύουν τις γνωστές πομφόλυγες για χρηστή διοίκηση, ισονομία, κράτος δικαίου!
-Διότι, πέρα από τις διδαχές και παραινέσεις για την παιδεία με σκοπό την καθολική αγωγή των νέων, οι Τρεις Ιεράρχες δίνουν εκκωφαντικά μαθήματα και σε σημερινούς ψευδοκήρυκες για χρηστή διοίκηση, ισονομία, κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη, την πατρίδα, την οικογένεια κι άλλα ηχηρά προς άγραν ψήφων. Παραθέτω μερικά από το παραπάνω βιβλίο μου:
1. Χρηστή διοίκηση και ισονομία: Οι Τρεις Ιεράρχες διδάσκουν και για τις δημοκρατικές Αρχές και αρετές της χρηστής διοίκησης και ισονομίας, στα πλαίσια της αξιοκρατίας και κατά της οικογενειοκρατίας και της ευνοιοκρατίας. Ο Μ. Βασίλειος, όταν, σε κάποια περίπτωση, πληροφορήθηκε ότι ένα τετραετές μόλις παιδί διορίστηκε μέλος της Βουλής της Καισαρείας, λόγω οικογενειοκρα-τικής ευνοιοκρατίας, αντέδρασε άμεσα για την ακύρωση της εκλογής και από-φασης αυτής. Επίσης, σε άλλη περίπτωση άδικης διοικητικής – γεωγραφικής μεταρρύθμισης, κατά την οποία η Καππαδοκία διχοτομείτο από τον αυτοκράτο-ρα Ουάλεντα με ιδιοτελή – προσωπικά κι όχι εθνικά – κοινωνικά αντικειμενικά κριτήρια, ο Βασίλειος επενέβη δραστήρια προς ματαίωση της ψευδομεταρρύθμισης εκείνης». Τί μου θυμίζει, τί μού θυμίζει…
2. Κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη: Τους Τρεις Ιεράρχες ιδιαίτερα συγκινούσαν τα κοινωνικά ζητήματα των συμπατριωτών τους. Αναπτύσσουν δυναμικά, μετά λόγου και πράξεως, τις Κοινωνιολογικές Αρχές τονίζοντας ότι εθνική συνοχή είναι συνάρτηση της πνευματικής και της κοινωνικής συνοχής και δικαιοσύνης. Τί μού θυμίζει, τί μού θυμίζει…
3. Οι Ιεράρχες υπεραμύνονται των λαϊκών τάξεων, ιδιαίτεδρα έναντι των σκληρών εισπρακτόρων των φόρων και των άσπλαχνων διοικητικών Αρχών. Μεσιτεύουν υπέρ δούλων, υπέρ γεωργών, υπέρ επαγγελματιών και βιοτεχνών, των σημερινών, δηλαδή μικρομεσαίων, υπέρ χηρών και ορφανών και πολυτέκνων, υπέρ χωριών και κωμοπόλεων και πόλεων δυσπροσίτων και παραμελημένων, υπέρ όλων των αδικουμένων. Αγωνίζονται υπέρ του καθορισμού νέων σχέσεων μεταξύ πτωχών και πλουσίων και μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών τάξεων, για τη ανάπτυξη μεταξύ αυτών αδελφότητος και κατανόησης και εμπιστοσύνης και αλληλεγγύης για προσέγγιση των αμοιβαίων συμφερόντων τους, γενικά περί του σεβασμού της ανθρώπινης προσωπικότητας. Ιδιαίτερα καταγγέλλουν το αιώνιο θέμα της φορολογίας, της ελάφρυνσης από τα φορολογικά βάρη, σε σχέση και με την κακή πρακτική της φοροδιαφυγής. Τι μού θυμίζουν, τι μού θυμίζουν σωρευτικώς
4. Ο κίνδυνος από τον επιθετικό διεθνισμό – ιμπεριαλισμό και τον νεοφανή ευρωπαϊκό φυλετισμό και άλλους “ισμούς”. Κατά τους Τρεις Ιεράρχες, οι “ισμοί” αυτοί συνιστούν άρνηση των καθαρών αρχών της πατρίδας και της πολιτιστικής και της εθνικής κληρονομιάς της και της κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. Όπως τονίζεται, ύποπτες θεωρίες και πράξεις πάντα υφέρπουν. Αποβλέπουν στη διάσπαση των δεσμών της πατρίδας και της κοινωνίας μας προς το παρελθόν, προς το παρόν και προς το μέλλον. Και απεργάζονται ή προσδοκούν την αποκοπή από τις ρίζες μας, είτε από εντός είτε εκτός των τειχών, είτε από κακία ή άγνοια είτε από “προοδευτισμό”.
Τι μού θυμίζουν, τι μού θυμίζουν. Και γι΄ αυτό σταματώ να σας ταλαιπωρώ…
